Her seçeneği aynı anda göstermek zorunda mıyız?

Bir dosyayı dışa aktarmak istiyorsun. Karşında dosya adı, biçim, renk profili, boyut, sıkıştırma ve daha pek çok ayar var. Her seçenek değerli olabilir; ama hepsi her kullanıcı için aynı anda gerekli mi? İyi bir sadeleştirme çalışması, özellikleri silmeden önce onların ne zaman görünmesi gerektiğini sorgular.

Benim için sade arayüz, az özellikli arayüz demek değil. Özelliği doğru anda gösteren bir düzeni daha değerli buluyorum. Ancak bunun için kullanıcının hangi işi yaptığını anlamak gerekiyor. Tasarımcının seyrek kullandığı bir ayar, ziyaretçinin temel ihtiyacı olabilir. Bu yüzden saklama kararını yalnızca görüntüyü temizlemek için vermem.

1. Önce temel işi belirle

Nielsen Norman Group'un “progressive disclosure” olarak anlattığı yaklaşımda sık kullanılan temel seçenekler önce, daha seyrek gereken ayrıntılar istek üzerine gösterilir. Türkçede bunu aşamalı açıklama olarak düşünebiliriz. Amaç bütün arayüzü gizlemek değil, ilk ekranda karar vermeyi kolaylaştırmaktır. Jakob Nielsen'in açıklaması, temel ve ileri seçeneklerin doğru ayrılmasını vurgular.

2. Bir dışa aktarma örneği

Bu yazı için kurguladığımız akışta, kullanıcı çoğunlukla bir dosyayı adlandırıp kaydediyor. İlk bölümde dosya adı ve biçim yer alabilir. Özel boyut gibi daha seyrek değiştirilen seçenekleri “Gelişmiş ayarlar” içinde toplamak denenebilir. Ancak kullanıcının esas işi sürekli ölçü değiştirmekse, boyut alanını saklamak ters etki yaratır.

Bu yüzden kapağı evrensel bir hazır şablon gibi kullanma. Görsel, temel alanlarla ayrıntıların ayrılmasını anlatan AI üretimi bir tasvirdir; çalışan bir dışa aktarma uygulaması değildir.

3. Kapının ardında ne olduğunu söyle

“Diğer” gibi belirsiz bir düğme yerine “Gelişmiş ayarlar” veya “Teknik özellikler” gibi açıklayıcı bir ad kullan. NN/G, ayrıntıya geçişin bulunabilir ve etiketinin beklentiyi karşılar olmasını önerir. Bir satın alma kararında gerekli fiyat veya kritik koşullar ise yalnızca ekranı temiz göstermek için saklanmamalı.

Bir blogda nasıl uygulanır?

Örneğin bu sayfada başlık, özet ve kapak birlikte yazının konusunu anlatıyor; ayrıntı Keşfet düğmesiyle açılıyor. Okur önce ilgisini değerlendiriyor, sonra metne giriyor. Buradaki denge, kısa özette yeterli bilgi vermek: Yazının ne anlattığını anlamak için içeriği açmak zorunda kalmamalı.

Kendi sayfanda iki görevle dene: Birine temel bir işlem, diğerine ileri bir ayar bulma görevi ver. İlk kişi gereksiz ayrıntılarda oyalanıyor mu, ikinci kişi aradığını bulabiliyor mu? Sade görünümün gerçekten işe yarayıp yaramadığını bu gözlemle değerlendir.

Benim yaklaşımım

Bir dışa aktarma ekranında çoğu kişinin sürekli boyut değiştirdiğini düşünüyorsam bu alanı gelişmiş seçeneklere taşımazdım. Daha seyrek kullanılan teknik ayrıntılar ayrı açılabilir. Bana kalırsa iyi denge, ilk ekranın anlaşılır olmasıyla ayrıntının bulunabilir olması arasında kuruluyor. Bir tarafı iyileştirirken diğerini görünmez hâle getirmemek gerekir.